Ametaller Yalıtkan Mıdır? Bir Bilmecenin İçinde Kaybolmak
Elektronlar, Yalıtkanlar ve Ben
İstanbul’daki o soğuk, gri günlerden birinde Kayseri’ye dönmüştüm. Birkaç haftadır kafamda dönüp duran sorular vardı: Hayatımın tam neresindeydim? Bu kadar boş bir kafa ile nasıl işime odaklanabilirdim? O kadar kafam karışıktı ki, bazen kafamda dönüp duran düşüncelerle baş başa kalıp, anlam veremediğim şeylere takılıyordum. Hatta bir sabah, matematik kitabımın arasında bir soru gördüm ve bu soruyla birlikte ne yapacağımı bilemedim: “Ametaller yalıtkan mıdır?”
Böyle bir soruya, kayıtsız kalmak zor olurdu. O an ne hissettim bilmiyorum, belki de daha önce hiç düşünmediğim bir konuda düşündüm. Ametaller… Yalıtkan… Ve sonra kafamda birkaç görsel belirdi. Bir elektrik devresi, bir kablo ve bir ampul… Birden, hayal dünyama yolculuk yapıp kendi içimde bir anlam aramaya başladım.
Anlatmak İstediğim Hikâye: Küçük Bir Kız Çocuğu, Ametaller ve Yalıtkanlar
Biliyorsunuz, hayat bazen her şeyin anlamını bulmak gibi karmaşık bir bulmacaya dönüşebiliyor. Ama öyle anlar gelir ki, aslında bulmacanın her parçası bir araya gelir ve her şey anlaşılır. Bu benim için o anlardan biriydi. O günü düşününce hala kalbimde bir sıcaklık hissediyorum. Hani, bir soruya doğru cevap vermek çok keyifli olur ya, işte o duygu vardı içimde.
Bana öğrettikleri her şey gibi, bu soruya da farklı bir bakış açısıyla yaklaşmak istedim. Bir çocuğun gözlerinden bakarak anlatmaya çalışacağım. Bu hikâye, hayatın sorularına verdiğimiz cevaplardan çok daha fazla bir şey anlatıyor aslında.
—
Bundan birkaç yıl önce, bir yaz tatilinde, Kayseri’nin sıcak bir gününde bir köydeki eski arkadaşımın evine gitmiştim. O küçük kız, bir yalıtkan madde gibi, her şeyden uzaktı, insanlardan da. Onunla geçirdiğim birkaç saat, bana ne kadar derin bir sessizlik hissettirmişti.
Hep birlikte oturduk ve bir konuya başladık: “Ametaller yalıtkan mıdır?”
Çocuk, kafasını eğip bana bakarak, “Bunu bilmiyorum,” dedi. Yüzünde bir şaşkınlık vardı ama içinde bir merak vardı, sanki cevabını bilmişti de, sormak için doğru zamanı bekliyordu.
O an birden benim için de her şey değişti. Bunu düşünmeye başladım: Ametaller, yalıtkan mıdır? Bir yalıtkan maddenin, yani elektriksel iletkenliği düşük bir maddenin, hayatın her alanında ne kadar önemli olduğu bana hiç böyle hissettirilmemişti. O an anladım: Her şeyin bir yalıtkanı vardır, hatta duygularımızın bile.
Ametaller, Yalıtkanlar ve Duyguların Yalıtkanlık Hali
Çocuk ne kadar da masumdu, ama o soruyu sormadan önce bir an durmamıştık. Yalıtkan maddenin ne olduğunu anlattım. Elektriği geçirmeyen, ya da zor geçiren, insanlardan ve her şeyden ayrı, tek başına bir kimya. Ama ona kadar fark edemediğimiz bir şey vardı: Yalıtkanlık, aslında bir şeyi içimizden dışarıya taşımama çabasıydı.
Ametaller, biliyorsunuz, genellikle iletkenliği düşük maddelerdir. Karbon, azot, oksijen gibi elementler bu sınıfa girer. Ama ben, içimde ne kadar duygusal bir yalıtkanlık taşıdığımı bir anda fark ettim. Yani, belki de hayatın her alanında bir yalıtkanlık vardı. Bazen insanlarla bağ kurmam çok zor oluyordu. Ne kadar yakın olursa olsun, her an yeni bir mesafe buluyordum. Tıpkı o küçük çocuğun bana sorduğu gibi, ne kadar derin düşünürsek, bir soruya, bir cevaba ulaşmak o kadar zorlaşıyor.
—
Bir an düşündüm: “Ametaller yalıtkan mıdır?” Bir insanın ruhunun yalıtkanlığı kadar değerli bir şey var mı? Bu soruya evet derken, hayatımın derinliklerinde ne kadar duygusal bir kopukluk taşıdığımı fark ettim. Bunu şairler belki çok daha güzel anlatmıştır, ama ben içimdeki o boşluğu en iyi şekilde çözemedim.
—
O günden sonra, her şeyin bir anlamı varmış gibi, her şeyin bir yalıtkanlık derecesi olduğunu fark ettim. İnsanlar, bazen çok yakın gibi görünürler ama aslında birer yalıtkan madde gibidirler. Yani onları tam anlamıyla “iletebileceğimiz” bir bağ kuramayız. Ama bazen de karşımıza öyle insanlar çıkar ki, onlarla bir temas kurduğumuzda her şeyin yavaşça aktığını hissederiz.
O zaman şunu düşündüm: “Ametaller, yalıtkan mıdır?” Evet, belki de. Ama hayatın kendisi de, tıpkı bir ametal gibi, bazen insanın üzerinde ince ince yalıtkan bir katman bırakır. Belki de bu yüzden her şeyin, hatta bizim hislerimizin de bir yalıtkanı vardır.
Bir Cevap Arayışı: Karbon ve Yalıtkanlık
O küçük kız çocuğunun gözlerinde bulduğum cevap, sadece bilimsel bir gerçek değil, aynı zamanda bir duygunun parçasıydı. Gerçekten de bazı şeylerin duygusal bir yalıtkanlık barındırdığını fark ettim. Elektrik gibi, bir şeyin iletilmesi ne kadar zor olursa, bir anlamı da o kadar derinleşiyor.
Şimdi, her zaman soruyorum kendime: “Ametaller yalıtkan mıdır?” Belki bu bir bilim sorusuydu, ama içimdeki bir cevabı da açığa çıkarmış oldum. Belki de, bir insanı anlamanın, ya da doğru bir bağ kurmanın da bir yalıtkanlık derecesi vardır. İnsanlar bazen birer ametal gibidir; çok yakın gibidirler ama yine de tam anlamıyla iletken değillerdir.
Bir gülümsedim. “Buna karar verdim,” dedim. “Yalıtkanlar, hayatın en derin anlamını taşırlar.” Ama bir sonraki adımı atarken, belki de daha fazla şey keşfetmem gerektiğini hissediyorum.