Etkinlik Fikir Kutusu Yazılar

Zati Tecelli: Felsefi Bir İzdüşüm İnsanlık tarihi boyunca varlık, anlam, doğru ve yanlış hakkında sorgulamalar yaparak dünyayı anlama çabamız, felsefi düşüncenin özüdür. Ne zaman bir konuda karar vermemiz gerekse, bir tercih yapmamız zorunlu olsa; çoğu zaman derin bir etik, epistemolojik ya da ontolojik soru ile karşı karşıya kalırız. Peki ya hiç bir şeyin dışına çıkmadan, ne kadarını bilerek, ne kadarını anlamadan, hatta ne kadarını görmeden yaşıyoruz? Kişisel tecrübelerimiz, toplumsal normlar, gelenekler, dinler ve ideolojiler bizlere varlık ve doğru hakkında ne kadar bilgi verir? Ve nihayetinde, varlığın özüne dair hiç bir şeyin, tam olarak ne olduğunu, tam anlamıyla anlayabilir miyiz? İşte…

Tuzu Biberi Olmak: İktidar, Toplumsal Düzen ve Günümüzün Siyasal Anlamları Halk arasında sıkça kullanılan “tuzu biberi olmak” deyimi, bir şeyin ya da bir olayın en önemli, belirleyici ve genellikle abartılı kısmını ifade eder. Ancak, bu deyim, sadece mutfakla ya da günlük hayatta karşılaşılan olaylarla sınırlı kalmaz. “Tuzu biberi olmak” aynı zamanda toplumsal ve siyasal yapılar içinde de derin anlamlar taşır. Zira bu deyim, gücün, iktidarın ve toplumsal düzenin belirleyici unsurlarını vurgular. Tıpkı tuz ve biberin yemeklerde olmazsa olmaz birer lezzet unsuru olması gibi, iktidar ve toplumsal normlar da, bireylerin ve toplumların şekillendirilmesinde hayati rol oynar. Bu yazıda, “tuzu biberi olmak”…

Deniz Süngeri ile Bulaşık Yıkanır Mı? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme İstanbul’da bir sabah, sabah trafiğinde metrobüste ilerlerken gözlerim, her gün gördüğüm ama üzerine fazla düşünmediğim bir sahneye takıldı. Bir adam, elinde deniz süngeriyle bir restoranda bulaşık yıkayan kadına dikkatle bakıyordu. O an, deniz süngeri ile bulaşık yıkanmasının, toplumsal cinsiyet normları ve günlük yaşam üzerindeki etkilerini anlamama sebep oldu. Bulaşık yıkama gibi günlük bir etkinliğin, aslında toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle nasıl bağlantılı olduğunu hiç düşündünüz mü? Cevabınız “hayır” ise, belki de deniz süngeri ile bulaşık yıkanma gibi basit bir hareketin, altındaki daha büyük toplumsal…

Davetkâr Bir Başlangıç: Hareketi Hissetmek Bir yolculukta otobüs camından dışarı bakarken, bazen manzaranın hızla akıp gittiğini, bazen de neredeyse yerinde duruyormuş gibi ağırlaştığını hissederiz. Aynı hızda gidiyor olsak bile algımız değişir. İşte tam bu noktada zihnime şu soru düşer: Açısal hız nasıl değişir coğrafya? Bu soru ilk bakışta fizik ya da coğrafya derslerini çağrıştırabilir; fakat biraz durup düşündüğümüzde, hareketin yalnızca sayılarla değil, kültürle, ritüelle ve anlamla da ilgili olduğunu fark ederiz. Bu yazıda, açısal hız kavramını antropolojik bir merakla ele alarak; coğrafyanın, insanların dünyayı algılama ve yaşama biçimlerini nasıl dönüştürdüğünü keşfetmeye davet ediyorum. Coğrafya, Hareket ve Algı Açısal Hızın Günlük…

Allah İnsanı Neden Yaratı? Ayet Üzerine Derinlemesine Bir İnceleme Hayatınızdaki en derin sorulardan biri ne olabilir? Belki de şu: Allah insanı neden yarattı? Bu soru, geçmişten günümüze binlerce insanın düşündüğü, tartıştığı ve araştırdığı bir soru olmuştur. Bu soru, hem manevi hem de felsefi bir yolculuğa çıkmamıza neden olabilir. Ama en önemlisi, Allah’ın insanı yaratmasındaki amacı anlamak, hayatımıza yön verebilecek derin bir içsel farkındalık kazandırabilir. İslam’da bu soruya yanıt veren pek çok ayet bulunmakta. Ancak bu ayetler, sadece birer kelime dizisinden ibaret değil; insanın varoluşuna dair çok büyük bir anlam taşır. İnsanlar, zaman zaman kendi varlık sebeplerini sorgularken, bu ayetler bir…

İptidai Hangi Okul? Toplumsal Düzenin ve Güç İlişkilerinin Analizi Toplumlar, tarih boyunca sürekli olarak güç ilişkilerini ve toplumsal düzeni kurmaya çalışmışlardır. Ancak, her toplumun kendi içindeki iktidar yapıları, ideolojik temelleri ve yurttaşlık anlayışları, o toplumun siyasal yapısını belirleyen anahtar unsurlar olmuştur. Peki, “İptidai hangi okul?” sorusu, tam olarak neyi ifade eder? Bu soru, bir toplumun tarihsel evrimi ve modern siyasi yapılar arasındaki bağlantıları sorgulayan bir durumu yansıtıyor olabilir. Siyasal düzenlerin ve toplumsal yapılarının sürekli değişen dinamikleri, güç ve meşruiyetin nasıl işlediğini anlamak için temel bir başlangıç noktasıdır. Günümüzde, güç ilişkileri, kurumlar ve ideolojiler arasında bir denge kurmaya çalışırken, aynı zamanda…

İleoçekal Valv Görüldü Ne Demek? Antropolojik Bir Bakış Kültürlerin Çeşitliliğini Merak Eden Bir Antropoloğun Davetkâr Girişi İnsan vücudu, her biri farklı işlevlere sahip karmaşık bir sistemin parçalarından oluşur. Fakat bu sistem sadece biyolojik bir düzeyde değil, aynı zamanda kültürel ve toplumsal bir düzeyde de anlam taşır. Bugün sağlık, anatomik terimler ve tıbbi dil, sadece bilimsel bir alanı değil, aynı zamanda insanların dünyayı algılayış biçimlerini ve toplumsal yapılarını yansıtan semboller ve ritüellerle iç içe geçmiş bir kültürel boyut oluşturur. “İleoçekal valv görüldü” ifadesi, ilk bakışta tıbbi bir terim gibi görünebilir, fakat bu basit bir gözlem, bir toplumun vücuda ve sağlığa nasıl…

İhtimam Etiği Nedir? İhtimam kelimesi, Türkçede “özen, itina, dikkatle yapılmış bakım ya da ilgi gösterme” anlamına gelir. ([Habertürk][1]) Bu bağlamda, ihtimam etiği, insan ilişkilerinde, toplumsal ve kurumsal bağlamlarda “özenli, dikkatli, insana değer veren ve sorumluluk bilinciyle” hareket etme anlayışını ifade eder. Tarihsel Köken ve Kavramsal Gelişim İhtimam sözcüğü Arapça iḥtimām kökünden Türkçeye geçmiştir ve anlamı “önem verme, ilgi gösterme, itinalı davranma”dır. ([osmanice.com][2]) Geleneksel Türk ve Osmanlı metinlerinde “ihtimam göstermek/etmek” tabiri, bir işe titizlikle yaklaşmayı; kişinin eşyasına, ilişkilerine, görevlerine gereken saygıyı göstermesini anlatır. ([Sesli Sözlük][3]) Ancak “ihtimam etiği” ifadesi — en azından çağdaş etik literatürde — salt dilsel bir türev değil;…

İskansız Binaya Elektrik Aboneliği Nasıl Alınır? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış İstanbul gibi büyük ve kalabalık bir şehirde yaşam, her açıdan zorluklar ve fırsatlar sunar. Ancak, bu fırsatlar herkes için eşit şekilde ulaşılabilir değildir. Herkesin yaşam koşulları farklıdır; bazen birinin evinde sıcak su yoktur, bazen de bir binanın iskansız olduğu için elektrik aboneliği alınması neredeyse imkansız hale gelir. Peki, iskansız binaya elektrik aboneliği nasıl alınır? Bu soru, aslında daha büyük bir sorunun parçasıdır: toplumsal eşitsizlik ve sosyal adalet. Bu yazıda, hem teorik hem de günlük yaşantımdan örneklerle, farklı grupların bu süreçten nasıl etkilendiğini inceleyeceğim. İskansız Binada…

Öğretmenler İstediği Yere Atanabilir Mi? Öğretmenlik mesleği, toplumda çok saygı gören ve önemli bir yere sahip bir iş. Bir öğretmenin, öğrencilere sadece bilgi vermekle kalmadığını, aynı zamanda onları hayata hazırlayan bir rehber olduğunu hepimiz biliyoruz. Ama öğretmenlik mesleğine dair en çok merak edilen sorulardan biri de şu: Öğretmenler istediği yere atanabilir mi? Bu, çoğumuzun zaman zaman düşündüğü, ancak kesin bir cevabını bilmediği bir konu. Hadi gelin, bu soruyu biraz inceleyelim. Öğretmen Atamaları: Nereden Başladık? Öğretmenlerin atanacağı yerler, aslında yalnızca kişisel tercihlere dayanan bir mesele değil. Türkiye’de öğretmen atamaları, oldukça belirli kurallara ve düzenlemelere göre yapılıyor. Yani, öğretmenlerin istediği yere atanması,…